Tìm hiểu Cây hoa sen: Ý nghĩa, công dụng của cây hoa sen

Cây hoa sen với vẻ đẹp tinh khiết, trong sáng không dễ bị vấy đục được lựa chọn là quốc hoa của nước ta. Cây trồng này mang đến nhiều ý nghĩa và tác dụng đặc biệt trong cuộc sống mà ai cũng ao ước sở hữu.

1.Giới thiệu khái quát về cây hoa sen

Cây hoa sen có tên khoa học là Nelumbo nucifera Gaertn, tên tiếng Anh là Lotus, thuộc họ Sen (Nelumbonaceae). Hoa sen là cây thủy sinh, được trồng ở trong nước, là một trong những loài thực vật hạt trần phát triển sớm nhất trên trái đất.

2.Nguồn gốc cây hoa sen

Cây hoa sen có nguồn gốc từ Ấn Độ, phát hiện lần đầu tiên vào năm 1979, sau đó lan rộng sang Trung Quốc. Nhiều người vẫn lầm tưởng rằng hoa se chỉ mọc tại các nước thuộc Châu Á, nhưng thực tế không phải vậy, chúng xuất hiện ở khắp mọi nơi trên thế giới như các nước thuộc Châu Âu, Chấy Mỹ.

Tuy nhiên, ở các nước phương Tây, hoa sen được trồng với mục đích chủ yếu chỉ để trang trí và làm đẹp. Còn ở Việt Nam, hoa sen được trồng nhiều ở các tỉnh Đồng Tháp, Trà Vinh, Vĩnh Long… mọi bộ phận của cây hoa sen đều được sử dụng phục vụ nhiều mục đích khác nhau như: ngó, hoa, hạt, củ…

Nguồn gốc cây hoa sen
Nguồn gốc cây hoa sen

3.Các loại hoa sen phổ biến

Hoa sen đa dạng về màu sắc, được phân chia thành những loại phổ biến sau:

– Cây hoa sen hồng

– Cây hoa sen vàng

– Cây hoa sen xanh

– Cây hoa sen trắng

– Cây hoa sen tím

– Cây hoa sen đỏ

Bên cạnh việc phân loại hoa sen dựa theo màu sắc, chúng còn được phân chia dựa trên đặc điểm về môi trường sống như sen cạn, hoa sen đất, hoa sen tuyết, hoa sen mini, hoa sen thái…

4.Ý nghĩa của cây hoa sen trong đời sống

4.1 Biểu tượng hoa sen

Sen là loài hoa hội tụ đầy đủ những ý nghĩa nhân sinh- triết học, âm dương ngũ hành, có sức vươn lên mãnh liệu, ý chí sống kiên cường, biểu tượng của tinh thần Việt Nam. Hoa sen gắn liền với vùng quê dân dã, gần gũi và giản dị.

Hoa Sen được biết tới là loài hoa thuần khiết, mang nhiều giá trị truyền thống tốt đẹp ở phương Đông. Sen mọc trong bùn lầy nhưng không hề bị hôi tanh, vấy bẩn. Vì đặc trưng này mà người ta thường ví người quân tử với cốt cách hoa sen, tâm bất biến giữa dòng đời vạn biến, không bị dục vọng, tham lam lấn át khí chất tốt đẹp. Ngoài ra, hoa sen cũng tượng trưng cho nét đẹp tinh khôi, duyên dáng của người phụ nữ.

4.2. Ý nghĩa hoa sen trong Phật giáo

Cây hoa sen mang ý nghĩa vô cùng tốt đẹp và đặc biệt trong Phật giáo. Chúng là biểu tượng của sự thanh tịnh chốn tâm linh, được lựa chọn để thờ cúng các vị thần linh. Hoa sen tượng trưng cho trí tuệ, lòng từ bi, đức hạnh, thể hiện một tâm hồn thanh khiết, thánh thiện. Không những thế hoa sen còn đại diện cho những con người có lòng khoan dung, cao thượng, sự nhân ái, yêu thương cao cả.

Từ xa xưa, hoa sen đã được chọn là biểu tượng cho những công trình Phật giáo nổi tiếng như Chùa Tây Phương, chừa 1 cột, Tháp cửu phẩm Liên Hoa… Loài hoa này mang ý nghĩa về giác ngộ, vượt mọi cám dỗ, cái thiện chiến thắng cái xấu, tâm hồn từ bi theo đạo Phật.

4.3. Ý nghĩa hoa sen theo từng màu hoa

– Ý nghĩa hoa sen màu hồng

Sen hồng là một trong những loại hoa sen phổ biến, được trồng nhiều nhất hiện nay. Hoa sen hồng là biểu tượng đích thực của Đức Phật, chúng tượng trưng cho lòng từ bi và tình yêu cao thượng, gắn liền với ý chí kiên cường mãnh liệt nhưng lại mang một vẻ đẹp bình dị.

– Ý nghĩa hoa sen màu trắng

Sen trắng biểu tượng cho sự thuần khiết, thanh cao, chính là vẻ đẹp nhẹ nhàng, thanh thoát phát ra từ sự tinh tâm của con người. Vào mùa trăng, ánh sáng lung linh của trăng vàng càng làm tôn vẻ đẹp thoát tục, an lạc giữa chốn nhân gian.

– Ý nghĩa hoa sen màu xanh

Màu xanh của hoa sen mang ý nghĩa về sự tự do, hòa bình, thịnh vượng của  đất nước, vẻ đẹp của trí tuệ, tinh thần vươn lên.

– Ý nghĩa hoa sen màu màu tím

Đúng như tên gọi, hoa sen tím biểu trưng cho sự huyền bí, mang ý nghĩa về những lời răn dạy và sự tỉnh ngộ của con người.

–  Ý nghĩa hoa sen màu màu đỏ

Cây hoa sen màu đỏ tượng trưng cho tình yêu.

4.4. Ý nghĩa của cây hoa sen theo phong thủy

Trong phong thủy, hoa sen mang ý nghĩa của sự thịnh vượng, may mắn cho gia chủ. Mọi người thường lựa chọn những đồ vật liên quan đến hoa sen để trưng bày trong gia đình của mình như sen tươi, đĩa sen, tranh hoa sen, đèn thờ sen… Loài hoa này giúp con người suy nghĩ tích cực, xua tan những muộn phiền, căng thẳng để tĩnh tâm, an lạc và hưởng hưởng phúc.

Ý nghĩa của cây hoa sen theo phong thủy
Ý nghĩa của cây hoa sen theo phong thủy

5.Đặc điểm của cây hoa sen

– Sen được biết đến là loài cây sống thủy sinh

– Rễ có hình trụ, thon dài, có gai từ mọc ở xung quanh thân.

– Thân sen dạng củ, mọc ngầ trong nước, hình thuôn dài và có thể ăn được.

– Cành của cây hoa sen dài khoảng 0,5 – 1,5m

– Lá sen mọc trên mặt nước, phiến lá to hình khiên, xanh mướt, đường kính khoảng 60-70 cm, có gân. Cuống lá dài và có nhiều gai hơi từ.

– Đài 3-5 có màu xanh lục

– Hoa sen gồm nhiều lớp, có hình dáng giống như chiếc thuyền úp trồng vào nhau, cánh hoa có nhiều màu sắc như đã liệt kê ở trên. Hương hoa sen mùi thoang thoảng, rất dễ chịu.

– Quả sen hay chính là hạt sen có 2 lá mầm dày, chứa một hạt không nội nhũ.

6.Cấu tạo của hoa sen

Hoa sen có cấu tạo bao gồm nhiều cánh hoa có kích thước đều nhau, lưỡng tính, nhiều nhuy, bao phấn 2 ô, mở bởi kẽ nứt dọc, trung đới, mọc dài ra thành phần trụ có màu trắng như hạt gạo, hương thơm, nhiều người dùng chúng để ướp chè.

Lá noãn sen rời nhau, có số lượng nhiều được đựng trong một đế hoa loe hình nón ngược. Vòi sen ngắn, núm nhụy nhô lên khỏi đế hoa. Tại mỗi lá noãn sẽ có một hạt được sinh ra, đựng một hạt ở trong, hạt không có nội nhũ. Hai lá mầm dày bọc bởi một màng mỏng, tâm sen mang 4 lá non gập vào trong, chứa diệp lục.

Cấu tạo của hoa sen
Cấu tạo của hoa sen

7.Tác dụng của hoa sen

Cây hoa sen được biết đến là loài hoa mang lại  rất nhiều tác dụng mang lại cho con người, cụ thể đó là:

7.1 Hoa sen làm hoa cảnh, cây trang trí

Hiện nay, rất nhiều khu vực ao, hồ, đầm lầy đã được sử dụng để trồng sen, không chỉ giúp tạo cảnh quan đẹp mà còn là địa điểm lý tưởng để cho mọi người có thể chụp hình, lưu lại những khoảnh khắc đẹp nhất với hoa sen.

Không chỉ có vậy, hoa sen còn được trồng làm tiểu cảnh tổ điểm cho sân vườn, ban công của nhà ở, khách sạn, nhà hàng, cafe… Sen được trồng trong chậu sứ, chậu xi mắng, và được trưng bày ở nhiều không gian khác nhau để tạo cảnh quan đẹp mắt, thư giãn, giúp giảm căng thẳng cho mọi người.

Bên cạnh đó, hoa sen còn trở thành loài hoa lý tưởng cho bộ môn nghệ thuật cắm hoa, mang tới những bình hoa đẹp, có giá trị nghệ thuật cao, được trưng bày trong các không gian đặc biệt như bảo tàng, triển lãm, trung tâm hội nghị…

7.2 Hoa làm quà tặng cho mọi người

Là loài hoa mang nhiều ý nghĩa đặc biệt, hoa sen còn được mọi người lựa chọn làm quà tặng cho những người thân, bạn bè, đối tác… trong những dịp đặt biệt như sinh nhật, khai trương… Vẻ đẹp thuần khiết, hương thơm nhẹ dịu phát ra từ sen có sức lan tỏa sự tích cực, gửi gắm những yêu thương chân thành đến người nhận.

7.3 Hạt sen làm nguyên liệu chế biến món ăn ngon

Không chỉ có giá trị nghệ thuật, các bộ phận khác của cây hoa sen như lá, củ, hạt, ngó sen… còn được sử dụng là nguyên liệu chế biến ra nhiều món ăn ngon và hấp dẫn như: lá sen phơi khô hãm nước uống, nấu súp; củ sen, hạt sen nấu chè, làm các món ăn mặn; cánh hoa, lá sen, tua sen làm salad; hạt sen nấu chè hay làm nhân bánh; ngó sen dùng để chế biến gỏi, nấu canh, làm nộm, nhụy sen dùng ướp trà…

7.4 Công dụng của cây sen đối với y học

Các bộ phận trên cây sen được xem là loại thảo dược thần kỳ, có tác dụng chữa được rất nhiều loại bệnh khác nhau, đem lại sức khỏe cho con người. Cụ thể:

– Giảm cholesterol

Trà lá sen và trà từ hoa sen có tác dụng rất tốt trong việc giảm lượng cholesterol trong máu, ngăn chặn sự hấp thu các chất béo.

– Kiểm soát đường huyết

Lá sen có tác dụng chống tăng lượng đường trong máu, điều hòa chúng về mức ổn định, giúp người bệnh tiểu đường kiểm soát được rối loạn lipid máu.

– Giảm mỡ máu

Trong lá sen có chứa nhiều chất dinh dưỡng có tác dụng loại bỏ bớt lượng mỡ có trong máu như các axit citric, tartaric, succinic, tanin, alcaloid, nuciferin, vitamin C,…

– Giảm căng thẳng

Uống vài tách trà hoa sen mỗi ngày sẽ có tác dụng rất tốt, giúp bạn an thần, hết lo lắng, thữ giãn, đem lại cảm giác bình yên.

– Giảm lượng axit trong dạ dày

Sử dụng trà lá sen và trà hoa sen sẽ làm giảm lượng axit trong dạ dày, giúp các vết loét trong dạ dày mau lành.

– Hạ huyết áp

Dùng trà hãm từ lá sen thay vì thuốc hạ huyết áp sẽ an toàn và hiệu quả hơn rất nhiều.

– Cải thiện khả năng sinh sản

Với phái mạnh, dùng trà sen thường xuyên sẽ giúp chữa chứng xuất tinh sớm, còn với phái đẹp trà sen là “liều thuốc” hiệu quả làm giảm các cơn đau trong ngày đèn đỏ. Tuy nhiên, không sử dụng trong ngày hành kinh và tạm ngưng sử dụng trong thời kỳ mang thai.

– Giải nhiệt

Y học Trung Hoa chỉ ra rằng trà hoa sen giúp giải nhiệt, làm mát các cơ quan nội tạng và trị bệnh mùa hè.

– Làm đẹp da

Các nghiên cứu của nền y học Ấn Độ, hoa sen khi được nghiền thành bột nhão, sử dụng đắp lên da có tác dụng tái tạo tế bào da, nuôi dưỡng và làm da tươi trẻ, mịn màng. Ngoài ra, tinh dầu từ hoa sen cũng làm cho cơ thể sản xuất melanin nhiều hơn, bảo vệ da khỏi tác động có hại từ ánh nắng mặt trời.

– Ngừa ung thư

Lượng vitamin C trong hoa sen có khả năng chống oxy hóa mạnh, giúp cơ thể tránh được các bệnh nguy hiểm như: đột quỵ, tim mạch…

– Chữa thiếu máu

Nhiều thành phần cánh sen, hoa sen có công hiệu trong việc tái tạo tế bào máu, chữa thiếu máu rất tốt. Do đó, bà con nên sử dụng các sản phẩm có chiết xuất từ các thành phần này nhé.

– Xương chắc khỏe

Trong hoa sen có thành phần photpho có tác dụng giúp xương chắc khỏe, chống loãng xương ở người cao tuổi.

– Chống viêm, kháng khuẩn

Khi bị thương, bạn có thể dùng một nhúm lá sen để cầm máu. Trà sen được xem là dược liệu vô cùng tuyệt vời, tác dụng chống viêm, sưng đau và mẩn đỏ.

Chống viêm, kháng khuẩn
Chống viêm, kháng khuẩn

8.Cách trồng cây hoa sen

Có 2 vụ trồng sen chính trong năm đó là tháng 5 – 7 và tháng 12- 1. Để cây hoa sen phát triển tốt thì công việc thiết kế hồ sen và đất rất quan trọng. Với những hồ có địa hình thấp thì cần bờ bao để giữ nước, còn hồ ở địa hình cao thì có thể đào hồ sâu, đảm bảo lớp đất mặt tơi xốp, lớp đất dưới đáy hồ cần bằng phẳng, giữ nước bằng lớp đất sét nhưng tránh để lớp đất quá dày. Trước khi trồng có thể bón vôi cho đất, đặc biệt nếu là đất phèn.

Về phương pháp trồng, có 2 cách trồng phổ biến đó là:

7.1 Kỹ thuật trồng cây hoa sen từ hạt

Với kỹ thuật trồng hoa sen từ hạt, bà con nên chọn hạt giống già mới thu hoạch. Nếu sử dụng hạt phơi khô từ lâu thì cần ngâm khoảng 4 giờ vào nước ấm trước khi trồng để làm mềm hạt. Sau đó, bà con tiến hành mài phần đầu nhọn nhưng hơi lõm vào trong của hạt, để lộ ra phần thịt, kích thích hạt nảy mầm nhanh hơn.

Tiếp đó, bà con ngâm ngập hạt vào nước ấm khoảng 16 – 30 độ C, đảm bảo thay nước 2 lần/ngày. Sau khoảng thời gian từ 2 – 7 ngày hạt sẽ nảy mầm. Khi đó, bà con hãy cắt bỏ lớp vỏ ngoài hạt thật khéo léo sao cho không làm gãy mầm và tiếp tục đảm bảo thay nước hàng ngày.

Chuẩn bị chậu trồng, đổ đất cao nửa chậu, khi mầm dài khoảng 10 – 15cm, bà con cho những hạt mầm đó vào chậu đất đã chuẩn bị trước đó. Lưu ý để hạt nhẹ nhàng vào chậu và không nén đất. Tùy vào kích thước của chậu mà lựa chọn số lượng hạt mầm tương ứng, ví dụ: nếu đường kính chậu khoảng 30cm thì bà con chỉ nên trồng 1 hạt mầm.

Một điểm lưu ý nữa dành cho bà con đó là cần chuyển chậu ra nơi nhiều ánh sáng hơn. Có thể bón thúc bằng phân NPK sau khoảng 7 – 10 ngày trồng. Sau 2 tháng, khi chiều cao của cây đạt khoảng 30 – 40cm, bà con có thể bổ sung thêm nước nếu nước cạn. Sau khoảng 5 – 8 tháng, tùy vào cách chăm sóc, kiện môi trường, thời tiết, cây sẽ có củ và bắt đầu ra hoa. Trường hợp, nếu lá dày kín chậu thì cần chuyển cây hoa sen sang chậu to hơn.

7.2 Cách trồng cây hoa sen từ củ

Nếu trồng bằng củ sen thì bà còn cần lưu ý không sử dụng củ vừa thu hoạch mà nên để khoảng 3 tháng sau cho củ nảy mầm. Nhưng nếu bà còn vẫn muốn trồng ngay thì nên xử lý trước bằng nước nóng rồi mới trồng.

Bà con có thể chọn giống từ những hồ sen chuyên sản xuất giống hay củ giống từ vụ trước. Củ giống được chọn phải đảm bảo có ít nhất 2 lóng và có độ lớn. Tiếp đó, bà con tiến hành cắt ngang đoạn cuối của củ rồi vùi vào đất ẩm sâu 5cm, tạo góc nghiêng 15 độ.

Cách trồng cây hoa sen từ củ
Cách trồng cây hoa sen từ củ

9.Cách chăm sóc cây hoa sen

Cây hoa sen không đòi hỏi kỹ thuật cách chăm sóc quá “điêu luyện”, chỉ cần đảm bảo một số yêu cầu thiết yếu để cây sinh trưởng, phát triển tốt và giữ hoa tươi lâu hơn như sau:

– Về ánh sáng: Bà con cần đặt chậu hoa sen tại những nơi có đủ ánh sáng trong thời gian tối thiểu 6h/ngày. Tác dụng của nắng là làm hoa sai và thơm hơn, lá đậm màu hơn. Tuy nhiên cần hạn chế đặt cây ở những nơi gió lớn vì dễ làm gãy lá.

– Về nhiệt độ: Hoa sen thích hợp với thời tiết ấm trong khoảng nhiệt độ là 16 – 30 độ C. Trong điều kiện thời tiết lạnh quá hoặc nắng quá cây cũng không thể phát triển tốt. Bởi vì, khi quá lạnh vào mùa đông cây sẽ bị lụi tàn và khi thời tiết ấm áp hơn cây sẽ mọc lại.

– Về độ ẩm: Cần duy trì lượng nước đầy đủ cho cây hoa sen. Chú ý, không tưới khi đang nắng gắt và cần tưới vào sáng sớm hoặc chiều tối. Ngoài ra, không nên để nước đọng trên mặt lá và đổ nhẹ nước vào chậu khi tưới.

– Về bón phân: Để bổ sung dưỡng chất giúp cây phát triển tốt, lá và hoa sẽ to, bà con cần bón phân cho cây mỗi tháng 1 lần điều độ bằng các loại phân bón vi lượng.

Ngoài ra, bà con nên thường xuyên cắt bỏ những bông hoa tàn, cành lá héo để đảm bảo tính thẩm mỹ cho cây. Lưu ý, khi cắt phải cắt sát xuống tận gốc. Trong thời gian hoa nở, bà con cần chăm sóc cẩn thận để sen có thể tươi lâu hơn. Sau 3-5 ngày nở rộ, hoa sẽ tàn, lúc đó cần cắt toàn bộ phần thân cây, chỉ để lại khoảng 10cm trên của củ sen.

bông hoa sen ấn tượng tạo nên vẻ đẹp
bông hoa sen ấn tượng tạo nên vẻ đẹp
Cách chăm sóc cây hoa sen
Cách chăm sóc cây hoa sen

Với những thông tin chúng tôi cung cấp, chắc chắn bạn đã có thêm rất nhiều kiến thức bổ ích về cây hoa sen. Đừng bỏ qua cây trồng ý nghĩa này cho mục đích trang trí và phát huy những công dụng tuyệt vời của chúng, bà con nhé!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.